നോമ്പ് വിരക്തിയുടെ പാഠശാല
ആസക്തിക്കെതിരെ വിരക്തി പരിശീലിപ്പിക്കുകയാണ് നോമ്പ് ചെയ്യുന്നത്. വിട്ടുനില്‍ക്കാനും വേണ്ടെന്നു വെക്കാനുമുള്ള കഴിവാണ് നോമ്പ് വളര്‍ത്തിയെടുക്കുന്നത്. വിരക്തി(സുഹ്ദ്) ഇസ്‌ലാമിന്റെ സുപ്രധാനമായ മൂല്യമാണ്. ഭൂമിയോട് ഒട്ടിപ്പിടിക്കാതെ ആകാശത്തിന്റെയും പ്രപഞ്ചത്തിന്റെയും ഉയരങ്ങളിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കാന്‍ മനുഷ്യനെ പ്രാപ്തമാക്കലാണ് വിരക്തി. ഇല്ലായ്മയല്ല വിരക്തി. ഭൗതിക ജീവിതത്തോട് സമ്പന്നതയിലും ദാരിദ്ര്യത്തിലുമെല്ലാം വെച്ചുപുലര്‍ത്തേണ്ട മനോഭാവമാണിത്. സമ്പത്തുള്ളവരുടെ ദാരിദ്യ പ്രകടനത്തെ ഇസ്‌ലാം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നില്ല. ലാളിത്യത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. ഒരിക്കല്‍ പ്രവാചകന്‍ തന്റെ ഒരു അനുചരനെ വളരെ പഴകിയ വസ്ത്രങ്ങള്‍ ധരിച്ച നിലയില്‍ കാണാന്‍ ഇടവന്നു. പ്രവാചകന്‍ കാരണമന്വേഷിച്ചു: ”ദൈവദൂതരേ, ഞാന്‍ ദരിദ്രനല്ല. പണം പാവങ്ങള്‍ക്ക് നല്‍കുന്നതാണ് എനിക്കിഷ്ടം, അത് സ്വന്തം കാര്യത്തിന് ചെലവഴിക്കുന്നതിനേക്കാളും.” പ്രവാചകന്‍ പറഞ്ഞു: ”അത് ശരിയല്ല. താന്‍ നല്‍കിയ അനുഗ്രഹങ്ങള്‍ തന്റെ ദാസന്മാരില്‍ പ്രതിഫലിച്ചു കാണണമെന്നാണ് ദൈവം ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.”
പ്രകടനം എന്നതിനേക്കാള്‍ മനോഭാവമാണ് വിരക്തി. ‘ആയിരം ദീനാറിന്റെ ഉടമ വിരക്തനാകുമോ’ എന്ന് അലി(റ)യോട് ചോദിച്ചപ്പോള്‍ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: ”ആയിരം ദീനാറിന്റെ ഉടമ വിരക്തനാകും. എന്നാല്‍ എപ്പോഴാണോ അവന് അതിന്റെ അടിമയാകുന്നത് അപ്പോഴാണ് അവന് വിരക്തനല്ലാതാവുക.” അഹ്മദുബ്‌നു ഹമ്പലി(റ)നോടും ഇതേ ചോദ്യം ചോദിച്ചപ്പോള്‍ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: ”ആയിരം ദീനാറിന്റെ ഉടമ വിരക്തനാകും. എന്നാല്‍ അത് ലഭിക്കുക എന്നത് ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ നേട്ടമാണെന്നും അത് നഷ്ടപ്പെട്ടുപോവുക എന്നത് ലോകത്തിലെ മഹാ നഷ്ടമാണെന്നും കരുതുന്നുവെങ്കില്‍ അയാള്‍ വിരക്തനാവുകയില്ല.” ഇതു തന്നെയാണ് മറ്റൊാരു ഭാഷയില്‍ ശൈഖ് മുഹ്‌യിദ്ദീന്‍ അബ്ദുല്‍ ഖാദിര്‍ ജീലാനി പറഞ്ഞത്: ”പണം നിങ്ങള്‍ ഹൃദയത്തില്‍ സൂക്ഷിക്കരുത്, കീശയില്‍ സൂക്ഷിക്കുക. വിരക്തിക്കൊരു പരിശീലനക്കളരിയുണ്ടെങ്കില്‍ അത് നോമ്പാണ്.”
ഇസ്‌ലാം നോമ്പിലൂടെയും അല്ലാതെയും വിരക്തി പരിശീലിപ്പിക്കുന്നത് എന്തിനാണ്? ശുഭകരമായ പരലോക ജീവിതത്തിന് എന്നതായിരിക്കും സാമാന്യ മറുപടി. ഈ ഉത്തരം ശരിയായിരിക്കെത്തന്നെ ഈ ചോദ്യത്തിന് മറ്റൊരു ഉത്തരം കൂടിയുണ്ട്. പരലോക നന്മയും ഇഹലോക ക്ഷേമവും പരസ്പരവിരുദ്ധങ്ങളല്ല എന്ന ഇസ്‌ലാമിന്റെ സമന്വയ കാഴ്ചപ്പാടില്‍നിന്നാണ് ഈ ഉത്തരം ഉരുത്തിരിയുന്നത്. വിരക്തി പരലോക ജീവിതത്തെ മാത്രമല്ല, ഇഹലോക ജീവിതത്തെയും ഭാസുരമാക്കാനുതകുന്നതാണ്. ഇസ്‌ലാം മനുഷ്യരോട് ഭൗതിക വിരക്തരാവാന്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടത് സ്വര്‍ഗം ലഭിക്കാന്‍ വേണ്ടി മാത്രമല്ല. ഭൂമിയില്‍ സാധ്യമാവുന്ന സ്വര്‍ഗീയാനുഭവങ്ങളും ആനന്ദങ്ങളും ഉളവാകാന്‍ വേണ്ടികൂടിയാണ്. ആസക്തന് സ്വര്‍ഗം ലഭിക്കുകയില്ല എന്നു മാത്രമല്ല, ഐഹിക ജീവിതവും ആസ്വദിക്കാന്‍ അവന് കഴിയുകയില്ല. ഒന്നിനോട് അങ്ങേയറ്റം അടുത്തു നില്‍ക്കുന്നവര്‍ക്ക് അതിന്റെ സൗന്ദര്യം കാണാന്‍ കഴിയുകയില്ല. ഒരിത്തിരി അകലത്തില്‍നിന്ന് നോക്കുന്നവര്‍ക്കേ എന്തിന്റെയും ഭംഗി കാണാനും ആസ്വദിക്കാനും കഴിയുകയുള്ളൂ. ആസക്തര്‍ എല്ലാറ്റിനോടും ആസക്തി കാണിക്കുകയും ഒന്നും ആസ്വദിക്കാന്‍ കഴിയാതെ പോവുകയും ചെയ്യുന്നവരാണ്.
ഇത്തിരി വിരക്തി ചേര്‍ക്കാതെ തയാറാക്കുന്ന ജീവിത പലഹാരങ്ങള്‍ ഒരു രുചിയും ഇല്ലാത്തവയായിരിക്കും. പുറമെനിന്ന് നോക്കുമ്പോള്‍ അതിന് എത്ര രൂപഭംഗി ഉണ്ടായാലും അകമേ അത് ആസ്വാദനദരിദ്രമായിരിക്കും. ആസക്തന് പരലോകം നഷ്ടപ്പെട്ടവന്‍ മാത്രമല്ല, ഇഹലോകവും നഷ്ടപ്പെട്ടവനാണ്. ഒന്നിനോട് ഒട്ടിപ്പിടിച്ചു കിടക്കുന്നവന് അതൊരിക്കലും ആസ്വദിക്കാന്‍ കഴിയില്ല. മാനസികമായി ഒരടി അകലം പാലിക്കുമ്പോഴാണ് എന്തും ആസ്വാദ്യകരമായിത്തീരുന്നത്. അപ്പോള്‍ നോമ്പ് വിരക്തിയുടെ പരിശീലനത്തിലൂടെ വിശ്വാസിയെ സ്വര്‍ഗത്തോടടുപ്പിക്കുക മാത്രമല്ല ചെയ്യുന്നത്, ദുന്‍യാവിനെ കൂടുതല്‍ ആസ്വാദ്യകരമാക്കുക കൂടിയാണ്. വിശ്വാസികള്‍ ലൗകിക ജീവിതവും കൂടുതല്‍ ആസ്വദിക്കുന്ന കാലമാണ് റമദാന്‍. ബന്ധങ്ങള്‍, ഭക്ഷണം, ലൈംഗികത എല്ലാറ്റിനും എരിവും പുളിയും മധുരവും വര്‍ധിക്കുന്ന കാലമാണ് റമദാന്‍.