പറഞ്ഞ വാക്കുകളുടെ കര്‍മസാക്ഷ്യമാകുന്നു പ്രവാചക ജീവിതം-സയ്യിദ് സുലൈമാന്‍ നദ്‌വി
”സംശയമില്ല; നിങ്ങള്‍ക്ക് അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതനില്‍ മികച്ച മാതൃകയുണ്ട്” (ഖുര്‍ആന്‍ 33: 21)
അല്ലാഹുവിന്റെ ഒരു പ്രവാചകനെ എങ്ങനെ പിന്തുടരണമെന്നത് സുപ്രധാനമായ ഒരു ചോദ്യമാണ്. നിര്‍ഭാഗ്യവശാല്‍ മുഹമ്മദ് നബി(സ)ക്കു മുമ്പുള്ള പ്രവാചകന്മാരുടെ ജീവചരിത്രകാരന്മാരും വിവിധ മതങ്ങളുടെ വക്താക്കളും അധികമൊന്നും ചര്‍ച്ചചെയ്യാത്ത ഒരു വിഷയം കൂടിയാണിത്. എന്നാല്‍ മുഹമ്മദ് നബി(സ)യുടെ ജീവചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടതും പ്രബുദ്ധവുമായ ഭാഗം ഇതാണ്. അന്ത്യപ്രവാചകനായും മനുഷ്യരാശിക്ക് വഴികാട്ടിയായ അനിഷേധ്യ നേതാവായും മുഹമ്മദ് നബി(സ)യെ സ്ഥാനപ്പെടുത്താന്‍ അദ്ദേഹം നല്‍കിയ പ്രായോഗിക നിര്‍ദേശങ്ങളുടെ പുതുമയും ആകര്‍ഷകത്വവും മാത്രം കണക്കിലെടുത്താല്‍ മതിയാവും.
മധുരവും ഹൃദ്യവുമായ പ്രയോഗങ്ങളില്‍ പൊതിഞ്ഞ ഉപദേശവാക്കുകള്‍ക്ക് ക്ഷാമമില്ലെങ്കിലും അവ എങ്ങനെ നടപ്പിലാക്കണം എന്ന കാര്യത്തിലാണ് വ്യക്തതയില്ലാത്തത്. മതങ്ങള്‍ സ്ഥാപിച്ചവരുടെ ജീവചരിത്രങ്ങളും എഴുത്തുകളും പരിശോധിച്ചാല്‍ കൗതുകകരമായ സിദ്ധാന്തങ്ങളും കഥകളും സുന്ദരമായ സംവാദങ്ങളും മൊഴികളും കണ്ടെത്താനാവുമെങ്കിലും അവര്‍ സ്വയം അവരുടെ കാഴ്ചപ്പാടുകള്‍ക്കനുസരിച്ച് എങ്ങനെയാണ് ജീവിച്ചതെന്ന ചോദ്യത്തിന് പലപ്പോഴും ഉത്തരം ലഭിക്കാറില്ല.
തെറ്റും ശരിയും തമ്മിലുള്ള അന്തരം മനസ്സിലാക്കി മനുഷ്യന് പ്രായോഗികമായ ഒരു പെരുമാറ്റച്ചട്ടം നിര്‍ണയിച്ചുകൊടുക്കുന്നു് ധാര്‍മികത. എന്നാല്‍ ഖുര്‍ആനില്‍ പറഞ്ഞതു പോലെ ആ മതത്തിന്റെ പ്രബോധകനാണ് അനുയായികളുടെ കൂട്ടത്തില്‍ ഏറ്റവും നല്ല സ്വഭാവത്തിനുടമയെന്ന് ഒരു മതഗ്രന്ഥവും അവകാശപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
”നിശ്ചയമായും നിനക്ക് (മുഹമ്മദ്) നിലക്കാത്ത പ്രതിഫലമുണ്ട്. നീ മഹത്തായ സ്വഭാവത്തിനുടമ തന്നെ; തീര്‍ച്ച” (ഖുര്‍ആന്‍ 68: 3,4).
ഈ വചനങ്ങളുടെ വ്യാകരണഘടന നോക്കിയാല്‍ ആദ്യ വാക്യത്തില്‍നിന്നാണ് മറ്റേതിനെക്കുറിച്ച നിഗമനത്തിലെത്തിയതെന്ന് മനസ്സിലാക്കാന്‍ സാധിക്കും. ആദ്യത്തേതില്‍ പ്രവാചകനുള്ള നിലക്കാത്ത ‘പ്രതിഫല’ത്തെക്കുറിച്ചാണ് പറയുന്നത്. രണ്ടാമത്തേതില്‍ അതിനുള്ള കാരണം നല്‍കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രേഷ്ഠമായ സ്വഭാവവും വ്യക്തിത്വവും അദ്ദേഹത്തിന് നിശ്ചയമായ പ്രതിഫലം ഉറപ്പുനല്‍കുന്നു. ഇതായിരുന്നു മുഹമ്മദ് നബി(സ). അദ്ദേഹം ജനങ്ങളോട് ചോദിച്ചു: ”വിശ്വസിച്ചവരേ, നിങ്ങള്‍ ചെയ്യാത്തത് പറയുന്നതെന്തിനാണ്?” (ഖുര്‍ആന്‍ 61:2).
പറഞ്ഞതൊക്കെയും പ്രവര്‍ത്തിച്ച വ്യക്തിയെന്ന നിലക്ക് ഇങ്ങനെയൊരു ചോദ്യം ചോദിക്കാന്‍ നബി(സ)ക്ക് പൂര്‍ണ അവകാശമുണ്ടായിരുന്നു. ഒലീവ് പര്‍വതത്തിന്റെയും സ്വഫാ മലയുടെയും മുകളില്‍ നിന്ന രണ്ടു പ്രവാചകന്മാരുടെ വ്യക്തിത്വങ്ങള്‍ താരതമ്യം ചെയ്തുനോക്കൂ. ഒരാള്‍ക്ക് ജീവിതത്തിലത് പ്രയോഗിച്ചുകാണിക്കാന്‍ അവസരം ലഭിച്ചില്ല. മറ്റെയാള്‍ പറഞ്ഞതൊക്കെയും പ്രവര്‍ത്തിച്ചുകാണിച്ചു. ശത്രുവിന്റെ മേല്‍ ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചതിനു ശേഷം അവര്‍ക്ക് മാപ്പു നല്‍കുക എന്നത് തീര്‍ച്ചയായും ശ്രേഷ്ഠമായ ഒരു കാര്യം തന്നെ. എന്നാല്‍ ദുര്‍ബലനും നിസ്സഹായനുമായ ഒരാള്‍ നിശ്ശബ്ദത പാലിക്കുന്നു എന്നതിന് അര്‍ഥം അയാള്‍ പ്രതികാരം മറന്നു എന്നാവണമെന്നില്ല. പ്രവര്‍ത്തിക്കാത്ത തിന്മകളുടെ പേരില്‍ ഒരാള്‍ക്ക് മാഹാത്മ്യം അവകാശപ്പെടാം: ആരെയും മര്‍ദിച്ചിട്ടില്ല, കൊന്നിട്ടില്ല, തെറ്റു ചെയ്തിട്ടില്ല, മറ്റൊരാളുടെ സ്വത്തില്‍ കൈവെച്ചിട്ടില്ല, തനിക്കു വേണ്ടി ഒരു വീട് നിര്‍മിച്ചിട്ടില്ല, പണം കൂട്ടിവെച്ചിട്ടില്ല എന്നിങ്ങനെ. ഇതൊന്നും അയാള്‍ ചെയ്തില്ലായിരിക്കാം. എന്നാല്‍ അയാള്‍ ആരെയെങ്കിലും സഹായിച്ചിട്ടുണ്ടോ, ആരെയെങ്കിലും കൊല്ലപ്പെടുന്നതില്‍ നിന്ന് രക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടോ, ആര്‍ക്കെങ്കിലും നല്ലത് ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ, ആരെയെങ്കിലും സഹായിച്ചിട്ടുണ്ടോ, ആര്‍ക്കെങ്കിലും അഭയം നല്‍കിയിട്ടുണ്ടോ, ധര്‍മം ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ? പ്രവര്‍ത്തിച്ച നന്മകളാണ് ലോകത്തിനാവശ്യം. ഒരു കാര്യം ചെയ്യുന്നതില്‍നിന്ന് വിട്ടുനില്‍ക്കുന്നതും ഒരു കാര്യം ചെയ്യുന്നതും ഒരു പോലെയല്ല. മുഹമ്മദ് നബി(സ)യുടെ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ ഈ വശത്തെക്കുറിച്ച് ഖുര്‍ആന്‍ വ്യക്തമായ സൂചന നല്‍കുന്നുണ്ട്: ”അല്ലാഹുവിന്റെ കാരുണ്യം കാരണമാണ് നീ അവരോട് സൗമ്യനായത്. നീ പരുഷപ്രകൃതനും കഠിനമനസ്‌കനുമായിരുന്നെങ്കില്‍ നിന്റെ ചുറ്റുനിന്നും അവരൊക്കെയും പിരിഞ്ഞുപോകുമായിരുന്നു” (ഖുര്‍ആന്‍ 3:159)