സംസ്‌ക്കാരം ഉറുമ്പരിക്കുന്നു
സംസ്‌ക്കാരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഏത് ചര്‍ച്ചയിലും മുഴങ്ങിക്കേള്‍ക്കുന്നത് മനുഷ്യന്‍ ഇന്ന് അഭിമുഖീകരിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സാംസ്‌ക്കാരികപ്രതിസന്ധിയാണ്. നിലവിലുള്ള സാംസ്‌ക്കാരികപരിസരത്തെപ്പറ്റി ആര്‍ക്കും നല്ല അഭിപ്രായമില്ല. മനുഷ്യന്റെ സങ്കല്‍പ്പത്തിലുള്ള ഉദാത്തവും ഉല്‍കൃഷ്ടവുമായ സംസ്‌ക്കാരം വളരെ അകലെയാണെന്ന് തോന്നുന്നു. സംസ്‌ക്കാരത്തെ സ്‌നേഹിക്കുന്നവര്‍ മാത്രമല്ല തകര്‍ക്കുന്നവരും വ്യാകുലപ്പെടുന്നു, മലിനമാക്കപ്പെട്ട ജീവിതത്തെപ്പറ്റി. സംസ്‌ക്കാരത്തിന്റെ അന്തകര്‍ക്കും സംസ്‌ക്കാരം ഇഷ്ടമാണെന്നാണ് ഇതിന്റെ മറ്റൊരര്‍ഥം. എന്നാല്‍ സ്വന്തം ജീവിതംകൊണ്ട് സംസ്‌ക്കാരം തേജോമയമാക്കാന്‍ അവര്‍ ഒരുക്കമല്ല. ഒരു സാംസ്‌ക്കാരിക ചുറ്റുപാടിന്റെ ഗുമഭോക്താക്കളാവുക മാത്രമാണ് അവരുടെ ലക്ഷ്യം. ഇത് തന്നെയാണ് നാട് നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പ്രശ്‌നം. സത്യം പറയാന്‍ വയ്യ, കേള്‍ക്കാന്‍ ഇഷ്ടം. കൊടുക്കാന്‍ മനസ്സില്ല കിട്ടിയാല്‍ മതിയാവില്ല. മൂല്യങ്ങള്‍ വ്യക്തിജീവിതത്തില്‍ വേണ്ട സാമൂഹികജീവിതത്തില്‍ ഉണ്ടായാല്‍ കൊള്ളാം! വ്യക്തിയില്ലാത്തത് എങ്ങനെ സമൂഹത്തിലുണ്ടാവും? ഒരായിരം വട്ടം നാം നമ്മോട് തന്നെ ചോദിക്കേണ്ട വലിയ ചോദ്യമാണിത്.
മനുഷ്യനെ മൃഗത്തില്‍ നിന്ന് വേര്‍തിരിക്കുന്നതെന്തോ അതാണല്ലാ സംസ്‌ക്കാരം. മൃഗത്തില്‍ നിന്ന് മനുഷ്യനിലേക്കുള്ള മുന്നേറ്റമാണ് പുരോഗതി. മൃഗത്തേക്കാള്‍ താഴാനും മാലാഖയെക്കാള്‍ ഉയരാനുമുള്ള മനുഷ്യന്റെ വ്യത്യസ്തകഴിവുകളെ സംസ്‌ക്കാരത്തിന്റെ രണ്ട് അറ്റങ്ങളായി കണക്കാക്കാവുന്നതാണ്. മൃഗത്തില്‍ നിന്ന് മനുഷ്യനിലേക്കുള്ള പ്രയാണമെന്നത് സഹായിക്കുന്നതെല്ലാം സാംസ്‌ക്കാരികാഭിവൃദ്ധിയുടെ ഉപാധികളാണ്. പ്രവാചകന്‍മാരും ദാര്‍ശനികന്‍മാരും ഋഷിവര്യന്‍മാരുമായിരുന്നു സാംസ്‌ക്കാരിക മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ചാലകശക്തികള്‍. കലയും സാഹിത്യവും ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള മറ്റുപാധികളും അതില്‍ മഹത്തായ പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാല്‍ ചിന്തകരും ചിന്താപ്രസ്ഥാനങ്ങളും കലയും സാഹത്യവും തന്നെയാണ് സംസ്‌ക്കാരത്തെ തകര്‍ക്കാനുള്ള ഉപാധികളായും വര്‍ത്തിച്ചുപോന്നത്.
സംസ്‌ക്കാരമെന്ന് പറയുന്നത് മാനം മുട്ടി നില്‍ക്കുന്ന സര്‍വ്വകലാശാലകളല്ല, അവിടെ നിന്ന് പ്രസരണം ചെയ്യപ്പെടുന്ന അറിവുമല്ല, അറിവില്‍ നിന്നുറവയെടുക്കുന്ന വിവേകമാണ്. മനസ്സിനെ ദീപ്തമാക്കാത്ത അറിവ് കൊണ്ട് സംസ്‌ക്കാരമുണ്ടാവില്ല. സംസ്‌ക്കാരമെന്നാല്‍ ഭക്തജനപ്രവാഹമുള്ള അമ്പലമല്ല, മസ്ജിദോ ചര്‍ച്ചോ അല്ല അവിടെ നടത്തപ്പെടുന്ന ബലികര്‍മ്മങ്ങളോ ആരാധനകളോ അല്ല ഭക്തന്റെ ഹൃദയചൈതന്യമാണ്. ലക്ഷം രൂപയും ബഹുമതിപത്രവും അവാര്‍ഡായി ലഭിച്ച നോവലോ കവിതയോ അല്ല സംസ്‌ക്കാരം വായനക്കാരന്റെ ഹൃദയത്തിലേക്ക് പനിനീര്‍പ്പൂവില്‍നിന്ന് സുഗന്ധമെന്നപോലെ സംക്രമിക്കുന്ന വെളിച്ചമാണ്. സംസ്‌ക്കാരം പ്രത്യക്ഷമാകുന്നത് നമ്മുടെ വീടിന്റെ മുന്‍വശത്തെ കൊത്തുപണിയിലല്ല അടുക്കളക്ക് പിന്നിലാണ്. അവിടെ മാലിന്യമാണെങ്കില്‍ മിന്‍വശം മോടിപിടിപ്പിച്ചത് കൊണ്ട് കാര്യമൊന്നുമില്ല. സംസ്‌ക്കാരം മനുഷ്യന്റെ വാക്കാണ്. പ്രവൃത്തിയാണ് വികാരവും വിചാരവുമാണ്. സംസ്‌ക്കാരം ഒരു മാനസികാവസ്ഥയാണ്. ദൈനംദിനജീവിതത്തിലെ കൊച്ചുകൊച്ചുപ്രശ്‌നങ്ങള്‍ക്കതീതമായി നൈതികമൂല്യങ്ങളുമായി സദാ വ്യാപൃദമായിരിക്കുന്ന മനസ്സ്. സന്തോഷവും ദുഖവും ഒരുപോലെ അനുഭവിക്കാന്‍ കഴിയുന്ന വലിയമനസ്സ്.
അടുത്തനേരത്തെ ഭക്ഷണത്തെപ്പറ്റിയും നാളെ ധരിക്കാന്‍ പോകുന്ന പാന്‍സിന്റെയും ഷര്‍ട്ടിന്റെയും മാച്ചിംഗിനെപ്പറ്റിയും മാത്രം ആലോചിച്ചു വിഷമിക്കുന്ന മനസ്സുകള്‍ക്കു വഴങ്ങുന്നതല്ല സംസ്‌ക്കാരം. പത്ത് സെന്റ് പുരയിടത്തില്‍ ഭൂമിയിലും ആകാശത്തിലുമായി നിറഞ്ഞുനില്‍ക്കുന്ന തന്റെ ഇരുനിലമാളികയെക്കുറിച്ചും അതില്‍ ടെലിവിഷനുമുന്നില്‍ വളര്‍ത്തപ്പെടുന്ന കുട്ടികളെക്കുറിച്ചും പിന്നെ പ്രത്യേക കൂട്ടില്‍ പ്രത്യേക ഭക്ഷണം നല്‍കി ഓമനിച്ചു വളര്‍ത്തുന്ന പട്ടിയെക്കുറിച്ചും മാത്രം ചിന്തിച്ച് തലപുണ്ണാക്കുന്നവനും ദഹിക്കുന്നതല്ല സംസ്‌ക്കാരം. തന്റെ പത്ത് സെന്റ് ഭൂമിയുടെ വന്‍മതിലുകള്‍പ്പുറം ഒരു വലിയഭൂമിയുണ്ടെന്നും അവിടെയും വീടുകളും കുഞ്ഞുങ്ങളും ഉണ്ടും ഉണ്ണാതെയും ജീവിക്കുന്നുണ്ടെന്നും അറിയുന്നവനേ സംസ്‌ക്കാരത്തെപ്പറ്റി ചിന്തിക്കാന്‍ കഴിയൂ.